Điện-Điện Tử

NGUYÊN TẮC BIỂU DIỄN SƠ ĐỒ ĐIỆN

Cũng như mạch điện chính, mạch điện điều khiển, đo lường, bảo vệ, tự động cũng được biểu diễn bằng sơ đồ. Có nhiều kiểu sơ đồ khác nhau, phụ thuộc vào công dụng của chúng. Sơ đồ ngưyên lý dùng để mô tả cách hoạt động của các phần tử trong sơ đồ. Trong sơ đồ nguyên lý, mỗi phần tử của sơ đồ được biểu diễn bằng một ký hiệu mổ tả các bộ phận cơ bản của phần đó, và cách nối dây giữa các phần tử với nhau, nhưng không theo đúng vị trí bố trí của chúng trên bảng điện. Sơ đồ lắp máy khác với sơ đồ nguyên lý là nó mô tả cả vị trí của các thiết bị, vị trí bắt các dây nốì và cách đi dây giữa các bảng điện. Như tên gọi đã chỉ rõ, sơ đồ này phục vụ cho việc lắp ráp bảng điện.

Ngoài ra, để nghiên cứu mạch điện được rõ ràng, dễ thấy được cách hoạt động và quan hệ giữa các phần tử của sơ đồ, người ta dùng sơ đồ khai triển. Trong sơ đồ khai triển, mạch điện được tách làm hai phần:

  1. Mạch điện nhất thứ hoặc mạch điện động lực là phần mạch có dòng điện chính đi qua, bao gồm thanh góp, cầu dao, cầu chì, tiếp điểm chính của aptômat hay công tắc tơ, máy cắt điện, cuộn sơ của máy biến áp đo lường các thiết bị điện lực (máy phát điện, máy biến áp, động cơ điện…).

Nếu trong mạch có bố trí máy biến áp đo lường (BV, BI…) mạch điện chính được gọi là mạch điện nhất thứ, hay mạch điện sơ cấp. Trường hợp trong mạch không đột biến áp đo lường (như ở mạch điện một chiều, mạch xoay chiều hạ áp, công suất bé), mạch điện chính được gọi là mạch điện động lực.

  1. Mạch điện nhị thứ hoặc mạch điện khống chế là phần mạch không có dòng điện chính đi qua, như mạch điện khô”ng chế, đo lường, tín hiệu, tự động v.v… Đối với mạch điện có bố trí biến áp đo lường, phần mạch điện ở ngoài mạch điện chính thường gọi là mạch điện nhị thứ hay mạch điện thứ cấp; còn đôì với mạch điện không có biến áp đo lường, mạch điện không có dòng điện chính đi qua chỉ là mạch điện khống chế.

Mạch điện nhị thứ thường chia ra mạch điện xoay chiều và mạch điện một chiều. Mạch điện xoay chiều gồm mạch cường độ (mạch thứ cấp của BI) và mạch điện áp (mạch thứ cấp của BƯ). Mạch điện một chiều gồm có mạch khống chế và mạch tín hiệu. Trường hợp dùng nguồn điện thao tác xoay chiều, thì mạch khống chế, tín hiệu cũng là mạch xoay chiều.

Trên sơ đồ, mạch động lực hoặc mạch nhất thứ được vẽ bằng nét đậm, mạch nhị thứ hay mạch khốn? chế vẽ bằng nét mảnh, còn các thiết bị trên sơ đồ Vẽ theo ký hiệu qui ước.

Các khí cự vẽ trên sơ đồ đều qui ước là ở trạng thái thường. Đốì với khí cụ loại điện từ, trạng thái thường là trạng thái không có dòng điện trong cuộn dây của khí cụ. Đốì với các khí cụ khác, trạng thái thường là trạng thái không có tác dụng của bên ngoài.

Bảng 2.1 là một sô” ký hiệu qui ước của khí cụ điện.

Bảng 2.1. Ký hiệu qui ước của khí cụ điện

 

 

ky hieu cu dien ky hieu cu dien 1

 

 

 

 

 

 

Post Comment